عبد الحي حبيبى
49
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
احمد بن يحيى بن جابر معروف به البلاذرى است ( متوفى 279 ه ) وى فتوح اسلامى را در كرمان و سيستان از سنه 30 ه بوسيلهء عبد الله بن عامر كه ربيع بن زياد را به سيستان فرستاد آغاز كرده ، و فتوح زرنج و بست و داور و رخج و زابل را تا كابل بوسيلهء فاتحان متعدد عربى برمىشمارد ، و بار اول در عهد امارت ربيع بن زياد حارثى كه از طرف حضرت معاويه حكمران سيستان بود ( بين سنه 50 و 60 ه ) ذكر رتبيل را دارد . بلاذرى گويد : چون كابلشاه مسلمانان را از كابل بيرون راند ، رتبيل بر زابلستان و رخج تا بست دست يافت ، و ربيع بن زياد او را دربست هزيمت داد ، و بعد از انكه در رخج ( قندهار كنونى ) با او جنگ كرد ، بلاد او را هم بگرفت . بعد از ربيع در همين عصر معاويه چون عبيد اللّه بن ابى بكره به امارت سيستان آمد ، رتبيل با او از طرف كشور خويش و بلاد كابل به قبول هزار هزار درهم ( يك مليون ) صلح كرد و بعد از مرگ يزيد بن معاويه ( 64 ه ) چون در سيستان بين قبايل عربى نزاع افتاد ، رتبيل خواست آنجا را ضميمهء قلمرو خويش سازد ، و در ايام خلافت عبد اللّه بن زبير ( 64 / 73 ه ) سرداران لشكر عرب به زرنج آمدند ، و با رتبيل جنگيدند ، و او را بكشتند . بعد ازين در عهد عبد المك بن مروان چون عبد اللّه بن امير بر سيستان امير گشت ، باز رتبيل كه بعد از رتبيل اول مقتول حكمرانى ميكرد ، با لشكر عرب مقابل گشت ، و دربست به دادن يك مليون درهم صلح كرد . « 1 » در عصر امارت حجاج بن يوسف ، عبيد الله بن ابى بكره به سيستان و رخج آمد و تا نزديكى كابل پيش رفت ، درين وقت رتبيل به همراهى قواى ملى به جنگ پرداخت ، ولى عبيد اللّه به دادن پنجصد هزار درهم با ايشان به صلح راضى شد ، و درين جنگ لشكر عرب از بين رفت و پس نشست ، تا كه بقية السيف ايشان به بست رسيدند « 2 » بعد ازين چون عبد الرحمن بن محمد بن اشعث به مخالفت خليفه عبد الملك بن مروان
--> ( 1 ) - طبرى اين وقايع را در سنه 74 ه مىنويسد . ( 2 ) - طبرى سنه 79 ه